Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΟΧΙ
Ανοιχτή επιστολή ως απάντηση στην Ομιλία για την Κατάσταση της Ένωσης του 2026
Κυρία Πρόεδρε,
στην ομιλία σας για την Κατάσταση της Ένωσης μας ρωτήσατε αν θέλουμε μια ισχυρότερη, πιο ανεξάρτητη Ευρώπη, με μεγαλύτερη ικανότητα να ενεργεί. Μας είπατε ότι «μόνο η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει πραγματική κυριαρχία στους Ευρωπαίους». Ζητήσατε νέες ευρωπαϊκές δομές ασφάλειας και μεγαλύτερη οικονομική ολοκλήρωση.
Ζητήσατε από τους Ευρωπαίους μια απάντηση.
Η απάντησή μας είναι ΟΧΙ.
Όχι επειδή απορρίπτουμε την Ευρώπη. Η Ευρώπη είναι το σπίτι μας.
Απορρίπτουμε όμως τον ισχυρισμό σας ότι μόνο η Ευρώπη μπορεί να δώσει στους Ευρωπαίους πραγματική κυριαρχία. Η κυριαρχία δεν είναι κάτι που μπορεί να μας δώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κάθε πολιτική εξουσία πηγάζει από τον λαό. Πηγή της δεν είναι το κράτος, η κυβέρνηση ή η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επειδή ο λαός είναι κυρίαρχος, το κράτος υπάρχει για να τον υπηρετεί και να εφαρμόζει τη βούλησή του. Η εξουσία του προέρχεται από τον λαό, όχι το αντίστροφο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ένα ακόμη βήμα πιο μακριά από αυτή την πηγή εξουσίας. Υπάρχει για να υπηρετεί τα κράτη μέλη της και να εφαρμόζει τη βούλησή τους, ασκώντας μόνο τις αρμοδιότητες που εκείνα αποφάσισαν να της αναθέσουν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι κυρίαρχο κράτος και δεν μπορεί να δώσει κυριαρχία στους Ευρωπαίους.
ΔΕΝ ΣΑΣ ΔΩΣΑΜΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΝΤΟΛΗ
Οι χώρες που εντάχθηκαν στην ΕΕ το 2004 — πολλές από αυτές μόλις πρόσφατα απελευθερωμένες από ολοκληρωτικά καθεστώτα — προσχώρησαν σε μια Ένωση που βασιζόταν στις συνθήκες που ίσχυαν τότε.
Λίγο αργότερα ήρθε η πρόταση για ένα Ευρωπαϊκό Σύνταγμα.
Όταν οι άνθρωποι πράγματι ρωτήθηκαν, η Γαλλία είπε ΟΧΙ. Οι Κάτω Χώρες είπαν ΟΧΙ.
Μεγάλο μέρος αυτού του σχεδίου επανήλθε αργότερα μέσω της Συνθήκης της Λισαβόνας. Αυτή διεύρυνε τη λήψη αποφάσεων με πλειοψηφία και τις αρμοδιότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ωστόσο σχεδόν κανένας ευρωπαϊκός λαός δεν είχε τη δυνατότητα να ψηφίσει άμεσα γι' αυτήν. Η Ιρλανδία ήταν η εξαίρεση: οι Ιρλανδοί απέρριψαν αρχικά τη Συνθήκη της Λισαβόνας και στη συνέχεια κλήθηκαν να ψηφίσουν ξανά αφού διαπραγματεύθηκαν εγγυήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση που υπάρχει σήμερα έχει επομένως εξελιχθεί πολύ πέρα από εκείνο στο οποίο εκατομμύρια άνθρωποι στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη ψήφισαν αρχικά να ενταχθούν. Αυτό είναι ένα σημαντικό γεγονός όταν σήμερα μιλάτε για ευρωπαϊκή κυριαρχία.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΙΝΑΙ ΑΙΜΑΤΗΡΗ
Μετά τον κατακερματισμό της ρωμαϊκής εξουσίας στη Δυτική Ευρώπη, ο Καρλομάγνος ένωσε μεγάλο μέρος της ηπείρου κάτω από ένα αυτοκρατορικό στέμμα. Το κίνημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης εξακολουθεί να επικαλείται την κληρονομιά του.
Όμως οι αιώνες που ακολούθησαν σημαδεύτηκαν από επανειλημμένους αγώνες για την κυριαρχία στην ήπειρο μεταξύ ηγεμόνων και δυναστειών, των οποίων τα κέντρα εξουσίας βρίσκονταν στα εδάφη που αργότερα έγιναν η Γαλλία, τα γερμανικά βασίλεια και οι Βρετανικές Νήσοι.
Άλλοι αιώνες. Άλλοι ηγεμόνες. Άλλες αιτίες.
Όμως ένα μοτίβο επανερχόταν ξανά και ξανά. Οι ηγεμόνες επιδίωκαν όλο και μεγαλύτερα εδάφη, περισσότερους πόρους και περισσότερους ανθρώπους πάνω στους οποίους μπορούσαν να ασκούν εξουσία και από τους οποίους μπορούσαν να αντλούν έσοδα. Οι φιλοδοξίες τους μεγάλωναν· το τίμημα το πλήρωναν οι απλοί Ευρωπαίοι.
Αυτοί πλήρωναν τους φόρους. Αυτοί παρείχαν την εργασία. Αυτοί παρείχαν τους στρατιώτες. Αυτοί έθαβαν τα παιδιά τους.
Βασίλεια, αυτοκρατορίες και κυβερνήσεις ανέβαιναν και έπεφταν. Τα σύνορα μετακινούνταν. Οι σημαίες άλλαζαν. Αλλά γενιά μετά τη γενιά, απλοί άνθρωποι αναγκάζονταν να χρηματοδοτούν φιλοδοξίες που δεν ήταν δικές τους και να πεθαίνουν σε πολέμους για το ποιος θα καθόριζε την πολιτική τάξη της Ευρώπης.
Ογδόντα ένα χρόνια μετά τον τελευταίο καταστροφικό πόλεμο στην Ευρώπη, βλέπουμε όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει την Ευρώπη για μια νέα μεγάλη αντιπαράθεση με τη Ρωσία, η οποία εδώ και αιώνες θεωρεί τον εαυτό της κληρονόμο της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Η αρχαία διαίρεση ανάμεσα στη Δυτική και την Ανατολική Ρώμη μπορεί να έχει εξαφανιστεί από το σημερινό πολιτικό μας λεξιλόγιο, αλλά η κληρονομιά της παραμένει πολύ ζωντανή. Πριν από λίγα χρόνια, η Ουκρανία έθεσε εκτός νόμου τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και διακόπτει θρησκευτικούς δεσμούς αιώνων με τη Μόσχα.
Δύο φορές μέσα σε λίγο περισσότερο από δύο αιώνες, μια ηπειρωτική ευρωπαϊκή δύναμη που είχε θέσει μεγάλο μέρος της Ευρώπης υπό τον έλεγχό της στράφηκε προς ανατολάς εναντίον της Ρωσίας — ο Ναπολέων το 1812 και ο Χίτλερ το 1941. Και οι δύο εκστρατείες κατέληξαν σε καταστροφές αδιανόητης κλίμακας.
Δεν θα επιτρέψουμε να οργανωθεί η Ευρώπη για τον ίδιο σκοπό για τρίτη φορά. Δεν θα παίζουμε πλέον τον ρόλο των χρήσιμων ηλιθίων σε πολέμους που σχεδιάζουν άλλοι, χρηματοδοτούνται με τα δικά μας χρήματα και διεξάγονται με τα δικά μας παιδιά.
Η Ευρώπη δεν πρέπει ποτέ ξανά να ενωθεί με σκοπό τον πόλεμο.
Η αιματηρή ιστορία της Ευρώπης δεν δίνει σε κανένα ευρωπαϊκό θεσμό ηθική εντολή να μετατρέψει τα έθνη της Ευρώπης σε μία ενιαία ηπειρωτική δύναμη.
Για αιώνες, οι προσπάθειες συγκέντρωσης της εξουσίας πάνω σε αυτή την ήπειρο κατέληγαν ξανά και ξανά σε ανταγωνισμό, κυριαρχία και πόλεμο. Γι' αυτό απορρίπτουμε την ιδέα ότι η ενοποίηση της Ευρώπης πρέπει να καταλήξει σε έναν ακόμη πόλεμο με τη Ρωσία ή με κάποια άλλη μεγάλη δύναμη.
Δεν θέλουμε άλλη μία ευρωπαϊκή αυτοκρατορία.
Θέλουμε κυρίαρχα ευρωπαϊκά έθνη: ειρηνικά, ευημερούντα και ελεύθερα να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τον υπόλοιπο κόσμο.
Καμία πρωτεύουσα δεν έχει το δικαίωμα να κυβερνά την Ευρώπη. Ούτε το Παρίσι. Ούτε το Βερολίνο. Ούτε το Λονδίνο. Ούτε η Μόσχα. Ούτε οι Βρυξέλλες.
ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΣΑΣ
ΔΕΝ ΤΗΡΗΣΑΤΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ ΠΟΥ ΚΗΡΥΤΤΕΤΕ.
Η ΕΕ εξακολουθεί να μην έχει προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, παρά τη σχετική υποχρέωση των ίδιων των Συνθηκών της, ενώ η δική σας Επιτροπή καταδικάστηκε για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε αιτήματα πρόσβασης στην επικοινωνία σας με την Pfizer.
ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΑΤΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τιμές ενέργειας πολύ υψηλότερες από εκείνες των βασικών ανταγωνιστών τους και μόνο τέσσερις από τις πενήντα μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο είναι ευρωπαϊκές — ενώ οι Βρυξέλλες ρυθμίζουν όλο και περισσότερο ακόμη και τις μικρότερες λεπτομέρειες της οικονομικής ζωής.
ΔΕΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΑΤΕ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.
Δεκαετίες ανεξέλεγκτης μετανάστευσης και ανεπαρκούς εφαρμογής των κανόνων έχουν αυξήσει την πίεση στη στέγαση, τα σχολεία, τις δημόσιες υπηρεσίες και τους εθνικούς προϋπολογισμούς, ενώ παράλληλα υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ικανότητα των κυβερνήσεων να ελέγχουν ποιος εισέρχεται και ποιος παραμένει στις χώρες τους.
Και οι προτεραιότητές σας φαίνονται στον ίδιο σας τον προϋπολογισμό: το 2026 η Ευρωπαϊκή Ένωση διέθεσε περισσότερα από 13 δισεκατομμύρια ευρώ για τη δική της διοίκηση, αλλά μόνο περίπου 5 δισεκατομμύρια για τη μετανάστευση και τη διαχείριση των συνόρων.
Απορρίπτουμε επίσης την πολιτική ιδέα ότι η μαζική μετανάστευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποδυνάμωση της εθνικής ταυτότητας. Οι άνθρωποι που έρχονται από χώρες εκτός Ευρώπης φυσικά δεν μοιράζονται τον ίδιο κληρονομημένο δεσμό με τις εθνικές μας ιστορίες, τους θεσμούς και τα κράτη μας. Ένας πληθυσμός με ασθενέστερους κοινούς ιστορικούς δεσμούς μπορεί να πειστεί ευκολότερα ότι αυτά τα έθνη είναι παρωχημένα και πρέπει να παραχωρήσουν τη θέση τους σε ένα ενιαίο υπερεθνικό ευρωπαϊκό κράτος.
ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΑΤΕ ΤΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ.
Μέσω της Πράσινης Συμφωνίας, της τιμολόγησης του άνθρακα και δεσμευτικών ευρωπαϊκών κανόνων, τα κράτη μέλη υποχρεώνονται να επιβάλλουν κόστος στους δικούς τους πολίτες για να υλοποιούν προτεραιότητες που αποφασίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όλο και μεγαλύτερο μέρος όσων κερδίζουν οι Ευρωπαίοι ανακατευθύνεται προς πολιτικούς στόχους που δεν επέλεξαν ποτέ με άμεση ψηφοφορία.
ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΑΤΕ ΤΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ.
Οι σχέσεις με τη Ρωσία είναι σε μεγάλο βαθμό παγωμένες, ενώ οι σχέσεις με την Κίνα και ακόμη και με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν γίνει όλο και πιο συγκρουσιακές. Η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να διατηρεί λειτουργικές σχέσεις με τις μεγάλες δυνάμεις ακόμη και όταν διαφωνούμε μαζί τους.
ΔΕΝ ΣΕΒΑΣΤΗΚΑΤΕ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΣΑΣ ΑΡΧΕΣ.
Η ΕΕ υπόσχεται επικουρικότητα — οι αποφάσεις να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στους πολίτες — ενώ η εξουσία, η ρύθμιση και η διοίκηση συνεχίζουν να συγκεντρώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
ΔΕΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΗΚΑΤΕ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ, ΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΦΩΝΙΑ.
Οι ιδιωτικές επικοινωνίες υπόκεινται σε ολοένα ευρύτερη ρυθμιστική επιτήρηση, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ παρεμβαίνουν όλο και βαθύτερα στον διαδικτυακό χώρο πολιτικής πληροφόρησης και έχουν διατυπωθεί ακόμη και ανησυχίες ότι άνθρωποι χάνουν τραπεζικές υπηρεσίες λόγω των πολιτικών ή φιλοσοφικών τους πεποιθήσεων.
Και η απάντησή σας σε όλες αυτές τις αποτυχίες είναι περισσότερη εξουσία για τις Βρυξέλλες?!
Η απάντησή μας είναι ΟΧΙ.
Η ΕΥΡΩΠΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
Σε όλη την ομιλία σας μιλήσατε επανειλημμένα σαν να ήταν η Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Ένωση το ίδιο πράγμα.
Δεν είναι.
Η Ευρώπη είναι παλαιότερη από την ΕΕ και απείρως μεγαλύτερη από τους θεσμούς της.
Ένας Τσέχος που απαιτεί τσεχική κυριαρχία είναι Ευρωπαίος. Ένας Γάλλος που απαιτεί γαλλική κυριαρχία είναι Ευρωπαίος. Ένας Ολλανδός ψηφοφόρος που λέει ΟΧΙ σε περαιτέρω ολοκλήρωση είναι Ευρωπαίος.
Η αντίθεση στο πολιτικό σας σχέδιο δεν είναι αντίθεση στην Ευρώπη.
Ύστερα από σχεδόν επτά χρόνια υπό την προεδρία σας, περιγράψατε τις κρίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις διαιρέσεις της, τις οικονομικές δυσκολίες, τις απειλές για την ασφάλεια και την απώλεια εμπιστοσύνης — όμως πουθενά δεν αναρωτηθήκατε σοβαρά ποια ευθύνη φέρει η δική σας Επιτροπή για την κατάσταση της Ένωσης που ηγείστε.
Η ηγεσία απαιτεί ευθύνη.
Μας ζητάτε ακόμη περισσότερες αρμοδιότητες και την εξουσία να λαμβάνετε αποφάσεις.
Η απάντησή μας δεν είναι απλώς ότι δεν θα σας δώσουμε άλλες.
Παίρνουμε πίσω τις αρμοδιότητες που στο παρελθόν μεταβιβάστηκαν από εμάς και τα κράτη μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κυριαρχία ανήκει στον λαό. Η εξουσία πηγάζει από αυτόν — όχι από τις Βρυξέλλες. Ό,τι έχει εμπιστευθεί ο λαός, μπορεί και να το πάρει πίσω.
Γι' αυτό απορρίπτουμε κάθε περαιτέρω μεταβίβαση πολιτικής εξουσίας από τα ευρωπαϊκά έθνη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και ανακτούμε τις αρμοδιότητες που έχουν ήδη μεταβιβαστεί, επιστρέφοντάς τες στο επίπεδο όπου ανήκει η κυριαρχία: στους ανθρώπους και στα κράτη τους.
Ζητήσατε από τους Ευρωπαίους μια απάντηση.
Η απάντησή μας είναι ΟΧΙ.
Θέλατε να μάθετε αν εξακολουθείτε να έχετε τις καρδιές μας.
Δεν τις έχετε.
Ζητάτε περισσότερη εξουσία.
Αρνούμαστε.
Και παίρνουμε πίσω τη δική μας.
Ύστερα από σχεδόν επτά χρόνια ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η κατάσταση της Ένωσης είναι επίσης αποτέλεσμα της δικής σας ηγεσίας.
Σύμφωνα με τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει την εξουσία να παύσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Δεν άσκησε αυτή την ευθύνη.
Η πολιτική εξουσία ανήκει τελικά στον λαό. Όταν οι εκπρόσωποί του αποτυγχάνουν να καταστήσουν υπόλογους εκείνους που ασκούν εξουσία, ο ίδιος ο λαός πρέπει να μιλήσει.
Γι' αυτό μιλάμε.
Έχετε χάσει την εμπιστοσύνη μας.
Έχετε χάσει τον σεβασμό μας.
Και στα μάτια των ανθρώπων των οποίων η εργασία και οι φόροι συντηρούν τους θεσμούς που ηγείστε, έχετε χάσει όλη την πολιτική νομιμοποίηση που είχατε ποτέ.
Ακούσαμε την αποτίμησή σας.
Είδαμε το έργο σας.
Το συμπέρασμά μας είναι: