IS É ÁR BHFREAGRA: NÍL
Litir oscailte mar fhreagra ar Aitheasc 2026 ar Staid an Aontais
A Uachtaráin,
I d'aitheasc ar Staid an Aontais, d'fhiafraigh tú dínn an dteastaíonn Eoraip níos láidre, níos neamhspleáiche uainn, a mbeadh cumas níos mó aici gníomhú. Dúirt tú linn gur “í an Eoraip amháin atá in ann fíorcheannasacht a thabhairt do mhuintir na hEorpa”. D'iarr tú struchtúir nua slándála Eorpacha agus comhtháthú eacnamaíoch níos doimhne.
D'iarr tú freagra ar mhuintir na hEorpa.
Is é ár bhfreagra: NÍL.
Ní toisc go ndiúltaímid don Eoraip. Is í an Eoraip ár mbaile.
Ach diúltaímid do do mhaíomh nach féidir ach leis an Eoraip fíorcheannasacht a thabhairt do mhuintir na hEorpa. Ní rud í an cheannasacht is féidir leis an Aontas Eorpach a thabhairt dúinn.
Is ón bpobal a thagann gach cumhacht pholaitiúil. Ní ón stát, ón rialtas ná ón Aontas Eorpach a thagann sí.
Ós ag an bpobal atá an cheannasacht, tá an stát ann chun freastal air agus chun a thoil a chur i gcrích. Ón bpobal a thagann údarás an stáit, ní a mhalairt.
Tá an tAontas Eorpach céim amháin níos faide ón bhfoinse sin cumhachta. Tá sé ann chun freastal ar a Bhallstáit agus chun a dtoil a chur i gcrích, agus ní fheidhmíonn sé ach na cumhachtaí a chinn siad a chur ar iontaoibh dó.
Ní stát ceannasach é an tAontas Eorpach agus ní féidir leis ceannasacht a thabhairt do mhuintir na hEorpa.
NÍOR THUGAMAR AN SAINORDÚ SEO DUIT
Na tíortha a chuaigh isteach san AE in 2004 — cuid mhór acu díreach tar éis teacht saor ó réimis ollsmachtacha — chuaigh siad isteach in Aontas a bhí bunaithe ar na conarthaí a bhí i bhfeidhm ag an am.
Go gairid ina dhiaidh sin tháinig an togra le haghaidh Bunreacht Eorpach.
Nuair a fiafraíodh de na daoine i ndáiríre, dúirt an Fhrainc NÍL. Dúirt an Ísiltír NÍL.
D'fhill cuid mhór den tionscadal sin ina dhiaidh sin trí Chonradh Liospóin. Leathnaigh sé vótáil tromlaigh agus cumhachtaí ar leibhéal na hEorpa, ach níor tugadh cead do bheagnach aon phobal Eorpach vótáil go díreach air. Ba í Éire an eisceacht: dhiúltaigh muintir na hÉireann do Chonradh Liospóin ar dtús agus iarradh orthu vótáil arís tar éis ráthaíochtaí a chaibidliú.
Mar sin, tá an tAontas Eorpach atá ann inniu tar éis forbairt i bhfad níos faide ná an tAontas ar vótáil na milliúin daoine i Lár agus in Oirthear na hEorpa ar dtús chun dul isteach ann. Is fíric thábhachtach í sin agus tú anois ag caint ar cheannasacht Eorpach.
TÁ STAIR NA hEORPA FUILTEACH
Tar éis d'údarás na Róimhe briseadh as a chéile in Iarthar na hEorpa, d'aontaigh Séarlas Mór cuid mhór den mhór-roinn faoi choróin impiriúil. Tá gluaiseacht an chomhtháthaithe Eorpaigh fós ag tagairt dá oidhreacht.
Ach bhí na céadta bliain ina dhiaidh sin marcáilte ag streachailtí arís agus arís eile ar son ceannas ar an mór-roinn idir rialóirí agus ríshleachta a raibh a lárionaid chumhachta sna críocha a d'éirigh ina dhiaidh sin ina bhFrainc, ina ríochtaí Gearmánacha agus sna hOileáin Bhriotanacha.
Céadta bliain eile. Rialóirí eile. Cúiseanna eile.
Ach d'fhill patrún amháin arís agus arís eile. Bhí rialóirí ag iarraidh críocha níos mó i gcónaí, níos mó acmhainní agus níos mó daoine a bhféadfaidís cumhacht a imirt orthu agus ioncam a bhailiú uathu. D'fhás a n-uaillmhianta; ba iad gnáth-Eorpaigh a d'íoc an praghas.
Iadsan a d'íoc na cánacha. Iadsan a rinne an obair. Iadsan a chuir na saighdiúirí ar fáil. Iadsan a chuir a bpáistí faoi thalamh.
Tháinig ríochtaí, impireachtaí agus rialtais chun cinn agus thit siad. Bogadh teorainneacha. D'athraigh bratacha. Ach glúin i ndiaidh glúine, cuireadh iallach ar ghnáthdhaoine uaillmhianta nárbh leo féin a mhaoiniú agus bás a fháil i gcogaí faoi cé a chinnfeadh ord polaitiúil na hEorpa.
Ochtó a haon bliain tar éis an chogaidh thubaistigh dheireanaigh san Eoraip, feicimid níos mó agus níos mó comharthaí go bhfuil an tAontas Eorpach ag ullmhú na hEorpa do choimhlint mhór eile leis an Rúis, tír a mheas í féin leis na céadta bliain mar oidhre ar Impireacht Rómhánach an Oirthir.
B'fhéidir go bhfuil an tseanroinn idir Róimh an Iarthair agus Róimh an Oirthir imithe as ár bhfoclóir polaitiúil inniu, ach tá a hoidhreacht fós beo go láidir. Cúpla bliain ó shin, chuir an Úcráin Eaglais Cheartchreidmheach na Rúise faoi chosc agus tá sí ag gearradh ceangail reiligiúnacha leis na céadta bliain le Moscó.
Dhá uair i beagán níos mó ná dhá chéad bliain, d'iompaigh cumhacht ilchríochach Eorpach a raibh cuid mhór den Eoraip faoina smacht aici soir i gcoinne na Rúise — Napoléon in 1812 agus Hitler in 1941. Chríochnaigh an dá fheachtas i dtubaiste ar scála do-shamhlaithe.
Ní ligfimid don Eoraip a bheith eagraithe don chuspóir céanna den tríú huair. Ní bheidh muid níos mó mar amadáin úsáideacha i gcogaí a cheapann daoine eile, a mhaoinítear lenár gcuid airgid agus a throidtear lenár bpáistí.
Ní ceadmhach an Eoraip a aontú arís choíche chun críche cogaidh.
Ní thugann stair fhuilteach na hEorpa sainordú morálta d'aon institiúid Eorpach náisiúin na hEorpa a iompú ina gcumhacht ilchríochach aonair.
Leis na céadta bliain, chríochnaigh iarrachtaí cumhacht ar an mór-roinn seo a lárú arís agus arís eile i gcomórtas, forlámhas agus cogadh. Dá bhrí sin, diúltaímid don smaoineamh gur cheart d'aontú na hEorpa deireadh a chur le cogadh eile leis an Rúis nó le mórchumhacht eile.
Ní theastaíonn impireacht Eorpach eile uainn.
Teastaíonn náisiúin Eorpacha cheannasacha uainn: síochánta, rathúil agus saor le comhoibriú lena chéile agus leis an gcuid eile den domhan.
Níl ceart ag aon phríomhchathair rialú ar an Eoraip. Ní ag Páras. Ní ag Beirlín. Ní ag Londain. Ní ag Moscó. Ní ag an mBruiséil.
AGUS DIÚLTAÍMID DO DO THAIFEAD
THEIP ORT NA CEARTA AGUS AN CHUNTASACHT A SHEASAMH A BHFUIL TÚ AG SEANMÓIREACHT FÚTHU.
Níl an AE fós tar éis aontú leis an gCoinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine in ainneoin a oibleagáide conartha é sin a dhéanamh, agus cáineadh do Choimisiún féin mar gheall ar an gcaoi ar láimhseáil sé iarrataí ar rochtain ar do chumarsáid le Pfizer.
RINNE TÚ DOCHAR DO GHEILLEAGAR AN AONTAIS EORPAIGH.
Tá praghsanna fuinnimh ar chuideachtaí Eorpacha atá i bhfad níos airde ná praghsanna a bpríomhiomaitheoirí, agus níl ach ceithre chuideachta Eorpacha i measc na caoga cuideachta teicneolaíochta is mó ar domhan — agus an Bhruiséil ag rialáil fiú na sonraí is lú den saol eacnamaíoch níos mó agus níos mó.
THEIP ORT TEORAINNEACHA NA hEORPA A CHOSAINT.
Chuir blianta fada d'imirce neamhrialaithe agus d'fhorfheidhmiú teipthe brú méadaitheach ar thithíocht, ar scoileanna, ar sheirbhísí poiblí agus ar bhuiséid náisiúnta, agus ag an am céanna laghdaíodh muinín an phobail as cumas rialtas a rialú cé a thagann isteach ina dtíortha agus cé a fhanann iontu.
Agus tá do thosaíochtaí le feiceáil i do bhuiséad féin: in 2026, leithdháil an tAontas Eorpach níos mó ná €13 billiún ar a riarachán féin, ach thart ar €5 billiún amháin ar imirce agus ar bhainistiú teorainneacha.
Diúltaímid freisin don smaoineamh polaitiúil gur féidir oll-inimirce a úsáid chun féiniúlacht náisiúnta a lagú. Ní roinneann daoine a thagann ó thíortha lasmuigh den Eoraip, ar ndóigh, an ceangal oidhreachta céanna lenár stair náisiúnta, lenár n-institiúidí agus lenár stáit. D'fhéadfadh sé a bheith níos éasca a chur ina luí ar phobal a bhfuil naisc stairiúla chomhroinnte níos laige aige go bhfuil na náisiúin sin as dáta agus gur cheart dóibh géilleadh do stát Eorpach fornáisiúnta amháin.
CHUIR TÚ IDÉ-EOLAÍOCHT IN ÁIT AN PHRAITICIÚLACHTA.
Tríd an gComhaontú Glas, praghsáil carbóin agus rialacha Eorpacha ceangailteacha, cuirtear iallach ar Bhallstáit costais a chur ar a muintir féin chun tosaíochtaí a chinntear ar leibhéal na hEorpa a chomhlíonadh. Tá níos mó agus níos mó den mhéid a thuilleann muintir na hEorpa á atreorú chuig cuspóirí polaitiúla nár roghnaigh siad riamh trí vóta díreach.
CHUIR TÚ COIMHLINT IN ÁIT NA TAIDHLEOIREACHTA.
Tá an caidreamh leis an Rúis reoite den chuid is mó, agus tá an caidreamh leis an tSín agus fiú leis na Stáit Aontaithe ag éirí níos achrannaí. Ní mór don Eoraip a bheith in ann caidreamh oibre a choinneáil le mórchumhachtaí fiú nuair nach n-aontaímid leo.
THEIP ORT MEAS A LÉIRIÚ AR DO PHRIONSABAIL FÉIN.
Geallann an AE coimhdeacht — cinntí a dhéanamh chomh gar agus is féidir do na daoine — agus cumhacht, rialáil agus riarachán ag leanúint de bheith á lárú ar leibhéal na hEorpa.
THEIP ORT SAOIRSE CAINTE, PRÍOBHÁIDEACHAS AGUS AN CEART CHUN EASAONTÚ POLAITIÚIL A CHOSAINT.
Tá cumarsáid phríobháideach faoi fhaireachas rialála atá ag éirí níos fairsinge, tá institiúidí an AE ag dul níos doimhne isteach sa spás faisnéise polaitiúla ar líne, agus tá imní tagtha chun cinn fiú faoi dhaoine a chaill seirbhísí baincéireachta mar gheall ar a gcreidimh pholaitiúla nó fhealsúnachta.
Agus is é do fhreagra ar na teipeanna seo go léir ná níos mó cumhachta don Bhruiséil?!
Is é ár bhfreagra: NÍL.
NÍ hIONANN AN EORAIP AGUS AN tAONTAS EORPACH
Ar fud do chuid cainte, labhair tú arís agus arís eile amhail is dá mba rud amháin iad an Eoraip agus an tAontas Eorpach.
Ní hionann iad.
Tá an Eoraip níos sine ná an AE agus tá sí gan teorainn níos mó ná a institiúidí.
Is Eorpach é Seiceach a éilíonn ceannasacht na Seice. Is Eorpach é Francach a éilíonn ceannasacht na Fraince. Is Eorpach é vótálaí ón Ísiltír a deir NÍL le tuilleadh comhtháthaithe.
Ní hionann cur i gcoinne do thionscadail pholaitiúil agus cur i gcoinne na hEorpa.
Tar éis beagnach seacht mbliana faoi d'uachtaránacht, rinne tú cur síos ar ghéarchéimeanna an Aontais Eorpaigh, a dheighiltí, a dheacrachtaí eacnamaíocha, bagairtí slándála agus caillteanas muiníne — ach níor chuir tú ceist dáiríre in aon áit faoi cén fhreagracht atá ar do Choimisiún féin as staid an Aontais atá tú i gceannas air.
Ciallaíonn ceannaireacht freagracht.
Iarrann tú orainn níos mó cumhachtaí fós agus údarás chun cinntí a dhéanamh.
Ní hé amháin ár bhfreagra nach dtabharfaimid tuilleadh duit.
Táimid ag tógáil ar ais na gcumhachtaí a aistríodh san am atá thart uainn féin agus ónár stáit chuig an Aontas Eorpach.
Is leis an bpobal an cheannasacht. Is uaidh a thagann an chumhacht — ní ón mBruiséil. An rud a thug an pobal ar iontaoibh, is féidir leis an bpobal é a thógáil ar ais freisin.
Dá bhrí sin, diúltaímid d'aon aistriú breise údaráis pholaitiúil ó náisiúin na hEorpa chuig an Aontas Eorpach, agus éilímid ar ais na cumhachtaí a aistríodh cheana chuig an leibhéal ina mbaineann an cheannasacht: na daoine agus a stáit.
D'iarr tú freagra ar mhuintir na hEorpa.
Is é ár bhfreagra: NÍL.
Theastaigh uait a fháil amach an bhfuil ár gcroíthe agat fós.
Níl.
Iarrann tú níos mó cumhachta.
Diúltaímid.
Agus tógaimid ár gcumhacht féin ar ais.
Tar éis beagnach seacht mbliana mar Uachtarán ar an gCoimisiún Eorpach, is toradh ar do cheannaireacht é staid an Aontais freisin.
Faoi chonarthaí an Aontais Eorpaigh, tá sé de chumhacht ag Parlaimint na hEorpa an Coimisiún Eorpach a chur as oifig.
Níor chomhlíon sí an fhreagracht sin.
Is leis an bpobal an t-údarás polaitiúil sa deireadh. Nuair a theipeann ar a ionadaithe iad siúd atá i gcumhacht a choinneáil cuntasach, ní mór don phobal labhairt ar a shon féin.
Mar sin labhraímid.
Tá ár muinín caillte agat.
Tá ár meas caillte agat.
Agus i súile na ndaoine a gcoinníonn a gcuid oibre agus cánacha na hinstitiúidí atá tú i gceannas orthu ar bun, tá an t-údarás polaitiúil ar fad a bhí agat riamh caillte agat.
Chuala muid do mheasúnú.
Chonaiceamar do thaifead.
Is é ár gconclúid: